Kilka słów na temat niedoczynności tarczycy

6a6636b8b105a92c6e0612e70d8b2058_9f2e4fNaukowa definicja niedoczynności tarczycy określa schorzenie to jako zespół objawów spowodowanych niedoborem hormonów wytwarzanych przez tarczycę – ważny gruczoł wydzielania wewnętrznego. Do hormonów tych należą tyroksyna (T4) i trójjodotyronina (T3). T3 stanowi związek o większej aktywności – to ona w dużej mierze odpowiada za działanie metaboliczne, T4 natomiast przekształcana jest do T3 w miarę zapotrzebowania ustroju. Ogólnie można powiedzieć, że hormony tarczycy odpowiedzialne są za prawidłowe nasilenie procesów przemiany materii w organizmie.
Przyczyn niedoczynności tarczycy jest wiele. Możemy mieć do czynienia z pierwotnym rodzajem tego schorzenia. Niedoczynność pierwotna występuje wskutek uszkodzenia gruczołu tarczowego, a dzieje się tak najczęściej w efekcie procesu autoimmunologicznego, w którym komórki odpornościowe pacjenta działają autodestrukcyjnie i niszczą komórki tarczycy. Zniszczenie tarczycy może rozwinąć się także w przebiegu różnych zapaleń, napromieniania okolic szyi i farmakoterapii określonymi lekami (na przykład związki litu w leczeniu depresji). Niedoczynność pierwotna może być także wrodzona – gdy nie doszło do prawidłowego wykształcenia gruczołu tarczowego.
Do niedoczynności wtórnej dochodzi natomiast w sytuacji niedoboru hormonów stymulujących tarczycę do pracy. Są to hormony wytwarzane przez struktury należące do ośrodkowego układu nerwowego – podwzgórze oraz przysadkę.
Objawy niedoczynności tarczycy są silniej nasilone w przypadku schorzenia typu pierwotnego. Dolegliwości, które zgłasza pacjent i które może zaobserwować lekarz, są jednak na tyle niespecyficzne, że mogę stwarzać trudności diagnostyczne, imitować inne choroby, bądź w ogóle nie budzić większego niepokoju, będąc uznawane po prostu za zmęczenie czy cechę konstytucyjną pacjenta.
Częstym objawem opisywanego schorzenia jest przyrost masy ciała – efekt osłabienia przemian metabolicznych. Co charakterystyczne, nie towarzyszy mu wzrost łaknienia czy spożywanie większych ilości pokarmu. Może wystąpić także zmęczenie, zmniejszona tolerancja wysiłku, nieustająca senność, apatia a nawet depresja. Dlatego właśnie, jeśli pacjent zgłasza obniżenie nastroju i wzrost masy ciała – warto zwrócić uwagę na tarczycę. Dodatkowo, pojawia się także nasilone uczucie chłodu i łatwe marznięcie.
Pacjent, zwłaszcza jeśli jest płci żeńskiej, może skarżyć się na pogorszenie jakości skóry (sucha, chłodna, łuszcząca się, szorstka) i włosów (suche, łamliwe, bez połysku, przerzedzone brwi). Pojawiać mogą się także obrzęki. Szczególnie w okolicach powiek i rąk, ale także kończyn dolnych.
Uciążliwe bywają też przewlekłe zaparcia oraz nawracające objawy nieżytu górnych dróg oddechowych – katar i kaszel. U kobiet pojawić się mogą zaburzenia miesiączkowania – menstruacja występuje rzadziej, bądź występują szczególnie obfite krwawienia. Możliwy spadek libido.
Czujność lekarza budzi natomiast niskie ciśnienie tętnicze i bradykardia, a także powiększenie sylwetki serca w badaniach obrazowych.